SUSUZ KÖY ARPADERESİ

   

   Amasya'nın Taşova ilçesine bağlı Arpaderesi köyü yaz aylarında susuzluk nedeniyle zor günler geçiriyor.

     Arpaderesi köyü halkı su konusunda zor günler geçiriyor, önce Destek köyünden gelen içme suyu döşenen yetersiz borular yüzünden sık sık patlarken, yaklaşık bir ay öncesinde köyün içme suyu deposuna su pompalayan motoru çalıştırmak için kullanılan Güneş Enerji panelleri kimliği belirsiz şahıs ya da şahıslarca kırılması sonucu düzenli olarak çalıştırılamadığı için köye su verilemiyor. Yetkililerin bugüne kadar konuya ilişkin bir çözüm bulmaması nedeniyle köy halkı aralarında para toplayarak güneş panellerini tamir ettirmeye çalışıyor.

SUSUZLUK CANIMIZA TAK ETTİ!

    Yaz aylarında, bağda, bahçede ve tarlada çalışan köy halkı, "yorgun argın eve geldiğimiz zaman bir duş bile alamadığımız gibi hayvanlarımızı bile sulamakta zorluk çekiyoruz" diye isyan ediyor. Köy halkının verdiği bilgiye göre su kaynağından yüzlük borularla gelen su belli bir noktadan sonra yetmişlik boruya düşmesi sonucunda gelen basınç nedeniyle ya hava yapıyor ya da bağlantı yerlerinden borular patlıyor. Her iki durumdada suyun düzenli olarak köye verilmediğinden şikayet eden köylüler, zaten son zamanlarda köye gelen borularındaki kaçaklar nedeniyle içme suyuna karışan sulardan dolayı köyde enfeksiyon vakalarının arttığını belirtirken sağlık endişesi taşıyor. Neredeyse hergün köy halkı olarak Arpaderesi-Destek köyü arasında  yaklaşık 13 kilometrelik hat üzerinde yayan olarak sızıntı olan bölümü tespit etmeye çalışıyor. Köylüler yeterli büyüklükte su borusu döşenmemesi nedeniyle bu sorunun yıllardır sürdüğünü ve uygun ebatta boruların döşenmediği sürece sürmeye devam edeceğini belirtiyor. Kaymakamlık ve Özel idare tarafından araç desteği sağlanmadığından dolayı köy halkı olarak tarlalara en çok vakit ayırma dönemi olan bu günlerde susuzluğu gidermek için çalışmak zorunda kalmalarıda diğer işlerinin aksamalarına neden oluyor. Arpaderesi sakinleri, başta Kaymakamlık olmak üzere, İl Özel idaresinden konunun ivedilikle çözümü için yardım bekliyor.

05amasyam-05 Kültür, Haber, Mağazin 2022

BORAMA BÖCEKCİLİĞİ- İPEK ÜRETİMİ

     

   Taşova civarında ipek böcekciliği gelir kaynağı idi. 1970 ve 1980 li yıllarında evinin veya samanlığının bir bölümünde ipek böceği yetiştiriciliği yapılırdı. Yöremizin çoğu yerlerinde bolca yetişen dutlar ağaçlarının yaprağı ipek böceği yetiştirmek için bulunmaz nimet idi. Ülke ekonomisinde ipek üretimi çok faydalıdır. Ülkemizde ipek böceği yetiştirmek oldukça zorlaştı. Nedeni özellikle tarım kesiminin zararlı böceklerle mücadele etmek için zirai ilaç kullanılması bu alanda olumsuzlukları beraberinde getirdi.  

    Son yıllarda ipek böcekciliği zahmetli olması nedeniyle üretime ara vermiş bulunuyor. İpek hafif, canlı ve kullanışlı olmasından dolayı bayanların vazgeçilmezi. Ülkemiz ekonomisine katkıda bulunan Taşova' mız yeniden eski günlerine dönmesi için ipek böceği üretimi yapılması için teşvikler bekliyor.

    Kıyafetlerden birçok ev tekstil ürününe kadar pek çok üründe tercih edilen ipek kumaş ülkemizde en çok üretimi yapılan kumaşlardan biridir. İpek böceklerinin kelebek olma evrelerinde içinde bulundukları kozalardan elde edilen ipek bu hali ile bakıldığında oldukça değerli bir kumaş olmasına neden olmaktadır. İpeğin ham maddesinin esnek bir yapıda olması, ortaya çıkan kumaşın da yumuşak ve parlak bir özellikte olmasını sağlamaktadır.

      Kelebek yumurtalarını dut yaprakları üzerine bırakır, yumurtladıktan üç dört gün sonra ölür. Baharda taze dut yaprakları üzerindeki yumurtalardan larva halinde çıkan tırtıllar sık tüylü ve siyahtır. Büyük bir iştahla devamlı dut yaprağı yerler ve dört beş defa gömlek değiştirerek bir bir buçuk ayda 7 veya 8 santimetre boya ulaşırlar. Büyüdükçe renkleri açılır ve tüyleri kaybolur. İyice büyüyüp de hücrelerine yerleşince üst dudağındaki delikten iplik halinde zamk gibi bir sıvı çıkararak kozasını yapmaya başlar. Tırtıl önce kozanın dış kısmını sonra kendi vücudunun etrafını örmeye devam eder ve görünmez olur. Eğer kendi haline bıraklırsa iki üç hafta içinde kelebek haline gelerek ördüğü kozayı parçalar ve dışarı çıkar. Bu yüzde kozayı parçalamadan kozalar sıcak suya atılır veya sıcak su buharına tutularak tırtıl öldürülür. Böylece ipek kozaları elde edilir. Bu kozalardan da tel şeklindeki ipek lifleri çıkarılıp ham ipek üretilir. Böceğin neslinin devamı için bir kısım kozanın parçalanıp kelebeğin çıkmasına müsaade edilir.  

05amasyam-05 Kültür, Haber, Mağazin 2022

CENNET BAHÇELERİNDEN BİR BAHÇE, YÜREKLERDEKİ DERİN SEVDA İŞTE ARPADERESİ ARPADERESİ KÖYÜ- TAŞOVA- AMASYA

KARADUT VE KARADUT LEKESİ.

  Haziran ayı gelmesiyle,  kirazların, vişnelerin, dutlarında mevsimi geldi.  Kara dut ve mor tut ekşimsi ve dadı damağımızda kalacak bir tat bırakır yiyenin ağzında,  Tabi beyaz dutun tadı bir başkadır, şekerden baldan tatlı şerbet gibi bir tat vardır.  Dutlarında bizim memleketimizde çeşit, çeşit;  tat, tat farklı  lezzetli olanları vardır.

   Bir yazıda şu anıyı okumuştum, "Bir gün bahçede tek başıma oyun oynarken ağaçtaki olgunlaşan dutları gördüm. Hemen ağaca çıkıp yemeye başladım. O kadar çok yedim ki yemekten yorgun düştüm. Ağaçtan inip gölgesine uzandım, uyudum. Sonra birden ablamın çığlıgı ile uyandım. Beni yerde ağzım burnum kıpkımızı bir halde görünce ağaçtan düştüm sanmış. Yanıma gelip bakınca kan olmadığını, karadut lekesi olduğunu anladı. Bu seferde üstümü başımı kirlettiğim için ağlamaya başladı. Bilirsin karadut lekesi de hiç kolay çıkmaz. Annemle babam işten gelip beni o halde görseler kendisine kızacaklar. Sonra babaannem bahçeye gelip “Ne oldu Nergis?” dedi. Ablam, “Baksana babaanne, bütün üstünü kirletmiş, annem kızacak bana.”

Babaannem, “Hadi ağlama, şimdi çıkartırım ben onları” dedi. Sonra karadut ağacının yanına gidip birkaç dut yaprağı kopardı, avcunun içinde parmaklarıyla ezdi, köpürttü. Elimi yüzümü dut yaprakları ile ovalamaya başladı.
"Neden?" diye sordu Verda.
Çünkü karadutun lekesini sadece kendi yaprağı çıkarırmış.
Babaannem:
"İnsan da aynı bu ağaç gibidir" demişti o gün bize. "Yarasına ilacı başka yerde arayan her zaman yanılır. Her yaranın merhemi kendi dalındadır.“

05amasyam-05 Kültür, Haber, Mağazin 2022

TARİHTEN SAYFALAR. Bölgemizde Nahiyeler ve Köyler

Sayım -Tahrir Defterlerine Göre Bölgemizde Nahiyeler ve Köyler

(1455 -1520 -1574)

Osmanlı Arşiv kayıtları çerçevesinde 1455 -1520 ve 1574 yıllarında kayıtlı Sonisa kazasına bağlı nahiyelerin isimleri:

-Sonisa (Kaza merkezi)

-Taşabad

-Frenkhisarı

-Felenbel

-Karakuş

-Panbuközü

Kaza-i Sonisa 1848 yılına kadar bölgenin idare merkeziydi.

PEKMEZLİ TOPAK UN HELVASI.

     Yöremiz ve kültürümüz unutulmaya yüz tutan ebelerimizin dedelerimizin yaptığı, ayrı bir tadı olan unu ateşte kısık ateşte kavurup, pekmezle yoğrulup, topak topak yapıp, özellikle bayramlarda ikram edilen topak un helvasının ayrı bir tadı vardır.  Bizim büyüklerimiz elindeki imkanlarla harika lezzetlere imza atmışlar.  Anılarımızda kalan halalarımız, ebelerimiz ve büyüklerimizin bize ikram ettiği en güzel tat un helvası idi, Bayramların ve özel günlerin vazgeçilmezi sofralarımızın baş tacı pekmezli un helvası yöremizin kültürü. 

     Şimdi Bu unutulmaya yüz tutmuş helvanı tarifini verelim. Un helvasının yapımı çokta zor değil. Un kahverengi olana kadar kısık ateşte tavada kavrulur. Kavrulan unu,  yöremizin üzüm, şekerpancarı, elma, armut pekmezini genişçe bir tasa konur. Pekmez, 1 su bardağı suyla  çalkama yapılır. Pekmez çalkaması ile kavrulmuş unu yoğurulur. Topak topak yapılır. tepsiye dizilir.  Esmer bir renge bürünen un helvası, ikrama hazır hale gelir. Bir neslin baklavası, şekerparesi, tulumpa tatlısı baş tacı idi un helvası. Şimdi bu tadı hayal eden nesiller, aslında un helvasını canları çekmesi, ebesinin dedesinin, anasının, halasının dizinde yatmanın tadını arıyorlar. 

05amasyam-05 Kültür, Haber, Mağazin 2022

DENİZİN DİBİNDE HATÇAM - TÜRKÜLERİN HİKAYESİ.

   

    Arkadaşlar, 1950'li yıllarda Burdur'un Arvallı kasabasından Hatce adında biri Antalya'da birine kaçar. böyle olaylar köylük yerde büyük olaylardır. Halk arasında söylentiler dedikodular homurdanmalar yapılırken, 6 ay sonra Arvallı'nın 4 km. üstünde bir yayla köyü olan Kayış'dan yine HATCE adında bir kız, hem de sözlüyken Arvallı'lı bir çobana kaçar. Önceki homurdanmalar varken halk mani yazmaya hazırdır zaten. Rahmetli büyük usta Özay Gönlüm'ün dediği gibi: "Halk denen büyük usta, bir Türkü yakıverir bu hususta". İşte bu türkü Kayış'lı Hatca'ya yakılmıştır. Sözlerini de yazan gene Kayış'lı mahalli sanatcı İbrahim Can emmidir (TRT sanatçısı İbrahim Can değil isim benzerliği). Bizzat kendisini de tanırım köylümdür. Çok oturup konuşmuşluğumuz vardır. Halk içinde manileşme oluşmaya başlamıştır zaten Ona fazla birşey düşmemiştir. Şimdi Türkünün sözlerine açıklık getireyim: Arvallı, Kayış'dan bakıldığında aşağıda yer alan hele sis duman çöktümü sanki bir deniz gibi duran zengin bir kasabadır. Hafif sis duman olduğunda Kayışlı'lar Arvallı'ya "Vay bee gappa Arvallı gene deniz oldu be deniz..." derler. Bu benzetme hala söylenir. Çünkü sizlerde gelin Kayışdan  Arvallı'ya bakın siz de bu sözü söylersiniz. Adeta bir havuza atlar gibi atlayasınız gelir. Dedik ya Arvallı az zengin. Kayışlılar evlerinin kapı ve pencerelerini dilmeden yani ağaçtan yaparken, o yıllar yeni moda parası olanlar demirden yapmaktadırlar. İşte bu evler güya denizin altında rutubet içinde çukurdadır. İşte "DENİZİN DİBİNDE DEMİRDEN EVLER" bu dur. O KINALI parmaklarda... Hatca'nın sözlü olduğunu ifade eder.

TAŞOVA' DA TARIM YÜZ GÜLDÜRÜYOR

      

     

     Tarımda maliyetin yüksek olması ve üretimin hem pahalı, olması, aynı zamanda tarım işçiliğinin yorucu olmasına rağmen Taşova' lılar üretim yapmaya devam ediyor. 

      Ülkemizde son yıllarda akaryakıt ve gübre fiyatlarının giderek yükselmesi, tarımda üretimi gittikçe zorlaştırdı. İlçemizde başta kiraz bahçeleri olmak üzere Meyve bahçeleri ve  buğdag, arpa, yulaf, bamye, soğan, şekerpancarı, kuru ve yeşil fasulye, nohut, domates, biber, patlıcan ..... gibi her türlü tarım bitkilerinin bolca üretilmesi neticesinde ülkemizin tarım sektörüne katkıda bulunuyor. Tarımda maliyet pahalılığına rağmen ülke tarımına destek olmaya çalışıyor.

     Bereketli topraklarımız ve insanlarımızın emekleri sayesinde Sogan Tarlaları, ayçiçek tarlaları, buğday tarlaları yüz güldürüyor.  Ülkemizin tarım ekonomisi her şartlarda Taşova' lıların emekleri sayesinde yeniden eski güzel günlere kavuşacaktır.

05amasyam-05 Kültür, Haber, Mağazin 2022

KARADIR KAŞLARI FERMAN YAZDIRIR- TÜRKÜLERİN HİKAYESİ.

*** **

Mustafa TUNA ve RAZİYE' nin aşk hikayesi. 

Karadır Kaşların Ferman Yazdırır türküsünün kahramanı MUSTAFA TUNA ile 14 ARALIK 2002 tarihinde SEYİTGAZİ ‘deki evinde DSP Eskişehir Milletvekili NECATİ ALBAY ile birlikte yaptığım söyleşi...Mustafa TUNA ,astım hastası..Zor nefes alıyor,arada bir yanındaki astım ilacı aletinden nefes çekiyordu. Zaman zaman konuşurken zorlandı.

DESTEK ÇAYI ISLAH EDİLMEYİ BEKLİYOR.

Bahar dönemlerinde ırmakların çoğalması ve sel ve su taşkınlarının çoğalması neticesinde çevre tarla ve ağaçları önüne katıp yerle bir eden Destek Çayı ıslah edilmeyi bekliyor.

Taşova Yeşilırmak çevresinde ıslah çalışmaları yapan yetkililer sizlere teşekkür ediyoruz. Fakat Taşova'nın köyleri de bu hizmetlerden nasibini almayı bekliyor. Yeşilırmak kolu olan Destek çayı ıslah etmenizi bekliyor. Destek çayı Arpaderesi köyü çevresindeki ırmak yatağından izinsiz ve ruhsatsız çakıl alınması neticesinde ırmak yatağı akışı değişmekte ve kenarlarına taşkınlara yol açmaktadır. Destek, Yayla dibi (Halamaz), Sepetli , Arpaderesi, Alpaslan Uluköy Köy barajına kadar olan ırmak yatağının ıslah edilmesi, ırmak yatağının kenarlarına set yapılması beklenilmektedir. Yetkililerce bir an evvel önlem alınmazsa magduriyetlerin önüne geçilemez bir hal aldığı görülmektedir.

05amasyam-05 Kültür, Haber, Magazin 2022

CENNET BAHÇELERİNDEN BİR BAHÇE, YÜREKLERDEKİ DERİN SEVDA İŞTE ARPADERESİ ARPADERESİ KÖYÜ- TAŞOVA- AMASYA

TAŞOVA'YA HAYIRLI OLSUN. SANAYİ KÖPRÜSÜ AÇILDI.

Amasya Taşova trafiğini hafifletecek olan sanayi köprüsü açıldı...

Ulaştırma ve alt yapı bakanı Adil Karaismailoğlu, Amasya valisi Mustafa Masatlı, Amasya Ak parti milletvekili Hasan Çilez, Levent Karahocagil, Amasya belediye başkanı Mehmet Sarı, Amasya üniversitesi rektörü Süleyman Elmacı, Tasova belediye başkanı Bayram Öztürk Suluova belediye başkanı Fatih Üçok, Karayolları genel müdürü Abdulkadir Uraloğlu ve Taşova halkı katıldı .

Bizde site Yönetimi Olarak Taşova' ya ve Taşova' lılara sanayi köprüsü hayırlı olsun diyor, güzel yatırımların devamını bekliyoruz. bekliyoruz.

05amasyam-05 Kültür, Haber, Magazin 2022

5. MERZİFON KİTAP FUARIN’DAN MUHTEŞEM ANILAR…./ Müzeyyen KESKİN

5. MERZİFON KİTAP FUARIN’DAN MUHTEŞEM ANILAR…./ Müzeyyen KESKİN

Sıla-i Rahim yaptığım da mutlaka eş dost sevdiğim insanları mutlaka ziyaret ederim. Bir ziyaretim daha vardı. Özgür Mobilya sahibi, Sosyal sorumluluk projelerini yürüten, http://xn--taova-kdb.net.com/ ve 05.com.tr. internet sitelerinin sahibi sanatçı dostu olan Ali Rıza AĞIŞ bey ile çay, kahvelerimizi yudumlarken; Merzifon da kitap fuarı var katılıyor musunuz diye sordu. Haberim yoktu. Katılmak ister misiniz diye sordu. Katılırım dedim. İlgili kişilerle iletişime geçerek, beni Fuar Organizatörü Burcu TURAN hanımefendiye yönlendirdiler. Teşekkür ederim Ali Rıza bey. Fuara katılmam kesinleşti. Üç gün olarak kardeşim Canan ile birlikte 14-15-16 Mayıs 2022 de fuarda olduk. Başta Merzifon Belediye Başkanı Sn. Alp KARGI’ ya Yardımcısı Erkan ERGÜL ve Tuncer BASMACI’ya Organizasyonda emeği geçen perde önü ve arkası bütün çalışanlarına çok çok teşekkür ederim. Sağ olun var olun.

Heyecanla hazırlıklarımıza başladık yeni bir heyecan yeni bir etkinlik ve kitap okurlarla buluşmak ne güzeldir. Bunu bütün yazarlar bilir. 5. Merzifon Kitap Fuarı 14-22 Mayıs 2022 tarih ve saat: 10.00 ila 21.30 a kadar açık oldu.

Fuara 231 Yayınevi,200 den fazla şair ve yazar katıldı. Fuar olur da çeşitli etkinlikler olmaz mı. Söyleşiler, şiir yorumları canlı yayınlar hepsi vardı.

KÖYÜME KAVUŞURKEN - PROFESYONEL ÇEKİM.

     İnsan Köyüne gelirken insanı içini bir sevinç kaplar. Memleketine doğru araba yol alırken, bilmediğimiz bir duygu seline kapılır. Yanından ağaçlar hızla geride kalırken her an güzel bir haber duyacak, sevinecek, tüm ecdadıyla kavuşacak, anası, babası, ebesi dedesi, komşusu, akrabası bekliyor, kucaklayacak, bağrına basacak gibi. Faravgaya doğru yokuş çıkarken ayrı bir duygu, inerken daha başka bir duygu, Destek çayına varırsınız, çağıldama sesleri, çeşmeyi ve Karadurmuşun değirmenini geçip az ilerde bağ deresini geçersiniz, hızla Akpınara kavuşup, soğuk suyu içmek için kısa bir mola. Ama sabırsızdır gönül, bir an evvel köye varıp, kapı ağzında anasının babasının kendisini beklediğini umar. Kapıya vardığınızda kapı kapalıdır, hoş geldin deyip boynuna sarılan yoktur. O zaman anlarsınız. O günler çok geride kalmıştır. Bir umut mezarlığın yolunu tutarsınız. Yine aynı heyecan acaba beni görürler mi diye, ben göremesem de onlar beni görüp sevinirler diye umarak, dualarımı ediyorum. Sonra soluklanıp bir köy içine çıkayım diyorum. Artık o eski akrabalarımızdan da geriye tek tük kalanlarla hasret giderelim diye yanlarına varıyorum. Bizim gibi köye dönüş yapanlarla sohbet etsek te, eski tadı bulamıyoruz. Yine bize güzel duygu seli yaşatan büyüklerimizin yerini biz alalım diye biz bu sefer büyük sırasına geçiyoruz. Gençlere, gurbetten gelenlere sıcak ve samimi ortam yaşatmaya çalışıyoruz.  Ahmet ŞİMŞEK. 

CENNET BAHÇELERİNDEN BİR BAHÇE, YÜREKLERDEKİ DERİN SEVDA İŞTE ARPADERESİ ARPADERESİ KÖYÜ- TAŞOVA- AMASYA

MEMLEKETİ HİÇ BU KADAR YEŞİL GÖRDÜNÜZMÜ?

CENNET BAHÇELERİNDEN BİR BAHÇE, YÜREKLERDEKİ DERİN SEVDA İŞTE ARPADERESİ ARPADERESİ KÖYÜ- TAŞOVA- AMASYA